5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
10 Haziran 2004 tarihinde kabul edilen ve 26 Haziran 2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren **5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun**, Türkiye'deki tüm özel güvenlik birimlerinin, şirketlerinin, eğitim kurumlarının ve görevlilerinin faaliyet çerçevesini çizen yasal ana dayanaktır.
Madde 1 & 2: Amaç ve Kapsam
Kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirler. Özel güvenlik izninin verilmesi, ruhsatlandırma, denetleme ve görevlilerin hak/yükümlülüklerini kapsar.
Madde 3: Özel Güvenlik İzni
Kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlerden alınması, Özel Güvenlik Komisyonu'nun kararı üzerine Valinin iznine bağlıdır.
Madde 7: Görevlilerin Yetkileri
Kimlik sorma, duyarlı kapıdan ve x-ray cihazından geçirme, detektörle üst arama, genel kolluğa teslim etmek üzere emanete alma/yakalama ve tabii afet durumlarında konuta/işyerine girme yetkilerini tanımlar.
Madde 9: Görev Alanı
Özel güvenlik görevlileri bu kanunla kendilerine verilen yetkileri **sadece görevli oldukları süre içinde ve görev alanlarında** kullanabilirler. Görev alanı dışındaki yetki kullanımları yasal olarak geçersizdir.
Madde 13: Üniforma ve Kimlik
Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde üniforma giymek ve özel güvenlik kimlik kartını herkesin görebileceği şekilde yakasında taşımak zorundadır. Kimlik kartı olmayanlar yetki kullanamazlar.
Madde 23: Hukuki Statü & Ceza
Özel güvenlik görevlileri görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan veya kendilerine karşı işlenen suçlardan dolayı TCK uygulamasında **Devlet Memuru (Kamu Görevlisi)** statüsünde yargılanırlar.
Resmi Kanun Metnine mi Ulaşmak İstiyorsunuz?
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kanunun güncel ve tam metnine resmi kaynaklardan erişim sağlayabilirsiniz.
Resmi Kanun PDF'i
Özel Güvenlik Görevlilerinin Yetki ve Yükümlülükleri (5188 Sayılı Kanun)
Özel güvenlik hizmetleri çerçevesinde alınan her türlü güvenlik tedbirinin birinci hedefi suç girişimlerine karşılık caydırıcılık sağlamaktır. Caydırıcılığın sağlanamaması halinde meydana gelen olaylara, yasalarda özel güvenlik görevlilerine tanınan yetkiler ve yükümlülükler çerçevesinde müdahale edilmesi gerekmektedir.
Durdurma ve Kimlik Sorma
Görev yeri girişlerinde, hizmet binalarında görevli güvenlik görevlileri binaya giriş prosedürlerine uygun olarak kişileri durdurma ve kimlik sorma yetkisini kullanabilir. Kimlik göstermeyi kabul etmeyenlerin alana girişine izin verilmez.
Arama Yetkisi
Önleme araması kapsamında kişilerin detektörle, eşyaların ise x-ray cihazları veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirilmesiyle sınırlıdır. Rıza göstermeyen kişilerin alana girişine izin verilmeyebilir.
Adli Yakalama Yetkisi
Kamu güvenliğine, düzenine veya cana yönelik bir tehlikenin giderilmesi ya da suçüstü durumlarında kişiyi kolluk kuvvetlerine teslim edene kadar geçici olarak yakalama yetkisi mevcuttur. 11 yaşından küçükler ve 15 yaşından küçük sağır/dilsizler yakalanamaz.
Emanete Alma ve El Koyma
Suç teşkil etmemekle birlikte alana sokulması yasak olan veya tehlike arz eden eşyaları rıza ile emanet fişi karşılığında teslim alma yetkisidir. Suç delili olabilecek eşyalara ise derhal genel kolluğa bildirmek şartıyla el konulur.
Hukuki Statü (23. Madde)
5188 sayılı Kanunun 23. maddesine göre; Özel güvenlik görevlileri Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında **Devlet Memuru (kamu görevlisi)** sayılırlar. Onlara karşı işlenen suçlar memura karşı işlenmiş sayılır. Aynı şekilde görevlerini yaparken işleyecekleri suçlardan (işkence, kötü muamele vb.) dolayı da memur gibi cezalandırılırlar.
Zirve Güvenlik Disiplin ve Yaptırım Yönetmeliği
5188 sayılı kanun ve TCK hükümlerine göre hazırlanan, tüm özel güvenlik görevlileri ve büro çalışanlarını kapsayan disiplin cezası grupları:
UYARI CEZASI GEREKTİREN HALLER
- 1. Araç-gereç, silah ve ekipmanlarını pis tutmak.
- 2. Çalıştığı yerin temizliğine ve düzenine özen göstermemek.
- 3. Eksik evrak takibi yapmak.
- 4. Kılık kıyafet yönetmeliğine aykırı (saç, bıyık, favori) işe gelmek.
- 5. Görev mahallinde argo, küfürlü vb. konuşmalarda bulunmak.
- 6. Göreve dinlenmiş ve psikolojik olarak hazır gelmemek.
KINAMA CEZASI GEREKTİREN HALLER
- 1. Görev yerine özürsüz geç gelmek.
- 2. Görev yerinde veya dışında çalışma arkadaşlarına saygısız davranmak.
- 3. Görev yerinde uygunsuz hal ve hareketlerde bulunmak.
- 4. Görev başında gereksiz sohbet edip asıl görevini ihmal etmek.
- 5. Telsiz veya haberleşme araçlarıyla göreve aykırı veya saygısızca anons yapmak.
İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİNİ GEREKTİREN DURUMLAR (Sayfa 36-37)
- 1. Görev mahallinde uyumak veya görev yerini terk etmek.
- 2. Suç kanıtlarını bilerek yok etmek veya saklanmasına yardımcı olmak.
- 3. Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, kasten adam yaralama suçlarına karışmak.
- 4. Silahı veya teçhizatı ile tedbirsizlik sonucu yaralanmaya sebebiyet vermek.
- 5. Görev mahallindeki kişilere kötü muamele veya işkencede bulunmak.
- 6. Göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkol, uyuşturucu madde almak.
- 7. Görevde güvenlik zafiyeti yaratacak şekilde oyun oynamak, televizyon izlemek.
- 8. Tesis yetkililerinden onay almadan içeriye yabancı ziyaretçi almak.
- 9. 15 gün önceden yazılı bildirimde bulunmadan veya 2 gün mazeretsiz göreve gelmemek.
